Ons drinkwater moet schoon en veilig zijn. Voor drinkwater zijn wettelijk kwaliteitseisen vastgelegd. Om daaraan te kunnen voldoen, moeten drinkwaterbedrijven grondwater en oppervlaktewater zuiveren. Daarnaast moeten ze goedgekeurde materialen gebruiken bij bereiding, transport en levering van drinkwater.

Welke normen zijn er?

Kwaliteitseisen drinkwater

Voor drinkwater zijn wettelijk kwaliteitseisen vastgelegd voor circa 30 chemische stoffen en stofgroepen. Daarnaast zijn er indicatoren voor geur en smaak. Ook gelden signaleringsparameters voor het opsporen van mogelijke verontreinigingen. De drinkwaterbedrijven zijn verantwoordelijk voor de levering van drinkwater dat daaraan voldoet.

Drinkwaterrichtwaarden

Drinkwaterrichtwaarden zijn gezondheidskundig onderbouwde veilige risicogrenzen voor individuele stoffen. Er zijn gedegen (bij voldoende gegevens) en indicatieve (bij beperkte gegevens) richtwaarden.
Drie situaties leiden tot het afleiden van een drinkwaterrichtwaarde voor een stof door het RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.

  • voor nieuwe stoffen die de signaleringsparameter van 1 µg/lmicrogram per liter uit de drinkwaterregeling overschrijden in het inname water,
  • voor nieuwe, opkomende stoffen die structureel (gedurende 3 jaar) de signaleringswaarde van 0,1 µg/l overschrijden in innamewater (lees meer via Water voor drinkwaterbereiding),
  • voor nieuwe stoffen die boven de signaleringsparameter 1 µg/l worden aangetroffen in drinkwater.

Deze drinkwaterrichtwaarden kunnen ook een rol spelen bij het verlenen van lozingsvergunningen
(zie “Handreiking beoordeling lozingen ter bescherming van drinkwaterbronnen”).

Wanneer een drinkwaterrichtwaarde  de procedure normstelling heeft doorlopen en is vastgesteld door de Stuurgroep Normstelling, is sprake van een zogenaamde beleidsmatige norm. Zie verder de "Procedure vaststelling normen". Voor uitleg over de verschillende typen normen zie de pagina Milieu.

Rol van de overheid

De overheid stelt vast hoeveel stoffen en organismen (zoals bacteriën) in welke hoeveelheden maximaal mogen voorkomen in:

  • het geproduceerde, geleverde drinkwater,
  • het innamewater van de drinkwaterbedrijven,
  • het grondwater en oppervlaktewater dat wordt gebruikt voor de drinkwaterbereiding.

Lees meer over de kwaliteitseisen voor water waar drinkwater uit wordt bereid via Water voor drinkwaterbereiding.
Lees meer via het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het kenniscentrum voor de overheid voor de drinkwatervoorziening, zie “RIVM - Drinkwater”.

Materialen in contact met drinkwater

Drinkwater- en installatiebedrijven mogen alleen goedgekeurde materialen, zoals leidingen en kranen, gebruiken bij de drinkwatervoorziening. Zij moeten deze materialen op de juiste manier toepassen, zodat het drinkwater niet vervuild raakt. Lees meer over de gestelde eisen via “RIVM - Materialen en chemicaliën in contact met drinkwater”.

Wettelijk kader

Europese wetgeving

De Europese kwaliteitseisen voor drinkwater staan beschreven in de Europese Drinkwaterrichtlijn 98/83/EGEuropese Gemeenschap . Deze wordt momenteel herzien (zie "Herziening Europese Drinkwaterrichtlijn").

Nederlandse wetgeving

De kwaliteitseisen voor drinkwater uit de drinkwaterrichtlijn zijn in Nederland geïmplementeerd in het drinkwaterbesluit.
Voor de productie en distributie van drinkwater, en de kwaliteitscontrole ervan zijn eisen vastgelegd in de Drinkwaterwet, het Drinkwaterbesluit en de Drinkwaterregeling.
Drinkwaterbedrijven en installateurs (van drinkwaterinstallaties) moeten ook voldoen aan het Bouwbesluit en de Regeling materialen en chemicaliën drink- en warm tapwatervoorziening. In deze Regeling is de toelatingsprocedure vastgelegd voor materialen die met drinkwater in contact mogen komen. In Bijlage B daarvan staan de positieve lijsten van de toegelaten materialen.

Controle op drinkwaterkwaliteit

Drinkwaterbedrijven moeten controleren of de kwaliteit van het geleverde drinkwater voldoet aan de kwaliteitsnormen uit het Drinkwaterbesluit. Zij rapporteren hierover aan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILTInspectie Leefomgeving en  Transport ).
Voldoet drinkwater niet aan de kwaliteitsnormen? Dan moet het drinkwaterbedrijf de ILT direct informeren over het onderzoek en de herstelmaatregelen.