De Nederlandse overheid leidt milieukwaliteitsnormen af voor stoffen die relevant zijn voor de Nederlandse leefomgeving. Dat gebeurt als aanvulling op de Europese normen. Het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu heeft daarvoor een handleiding opgesteld. Deze sluit aan bij de werkwijze van de Europese REACH Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemicaliën verordening en de Kaderrichtlijn water.

Onderdelen van de handleiding normafleiding

De RIVM handleiding volgt de Europese methode TGD-EQS EC 2018, aangevuld op punten waar de EU Europese unie methode niet in voorziet. In de handleiding staat ook hoe fysisch/chemische eigenschappen van de stoffen worden geselecteerd.
De volgende delen van de handleiding zijn beschikbaar:

  • Deel 1. Introductie geeft een overzicht van de typen milieukwaliteitsnormen die in deze handleiding aan bod komen. De wetenschappelijke en beleidsmatige ontwikkelingen van de afgelopen decennia worden toegelicht.
  • Deel 2. Gegevens verzamelen geeft uitgebreide informatie over het verzamelen van de gegevens die nodig zijn voor het afleiden van milieukwaliteitsnormen.
  • Deel 3. Waternormen gaat over de afleiding van waterkwaliteitsnormen voor zoet- en zoutwater. Het is gebaseerd op de Europese leidraad onder de Kaderrichtlijn water, maar bevat ook aanvullingen.
  • Deel 4. Sedimentnormen behandelt de afleiding van normen voor zoet- en zoutwater sediment.
  • Deel 6. Luchtnormen gaat over het afleiden van milieukwaliteitsnormen voor lucht.
  • Deel 7. Doorvergiftiging is een RIVM-rapport over de manier waarop voedselketeneffecten (doorvergiftiging) worden meegenomen in de normafleiding.
  • Deel 9. Equilibrium partitiemethode beschrijft hoe normen voor water, bodem, sediment en zwevend stof in elkaar kunnen worden omgerekend (equilibrium partitiemethode).
  • Deel 10. Taxonomische indeling bevat de taxonomische indeling van organismen die worden gebruikt in toxiciteitstesten.
  • Deel 11. Variabelen en standaardwaarden geeft een overzicht van alle variabelen en standaardwaarden die worden gebruikt in de andere delen.

Deel 5 over risicogrenzen voor bodem en deel 8 over risicogrenzen voor metalen zijn nog in ontwikkeling.

De documenten worden bijgewerkt wanneer er technische of procedurele veranderingen nodig zijn. Aanpassingen worden wetenschappelijk getoetst en ter goedkeuring voorgelegd aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. In de nieuwe versies worden de wijzigingen ten opzichte van de oude versies gemarkeerd.

Handleiding Indicatieve milieurisicogrenzen

De Nederlandse overheid gebruikt daarnaast een methode om snel indicatieve milieurisicogrenzen af te leiden, zie Handleiding afleiding indicatieve milieurisicogrenzen. Indicatieve risicogrenzen kunnen bijvoorbeeld nodig zijn voor een  vergunningaanvraag. Vergunningverleners kunnen via de  helpdesk verzoeken indienen om dergelijke normen af te leiden. Het ministerie van IenW Infrastructuur en Waterstaat beslist of tot uitvoering wordt overgegaan, dit is mede afhankelijk van beschikbare capaciteit.

De handleiding indicatieve milieurisicogrenzen uit 2015 wordt op dit moment herzien. Dit gebeurt naar aanleiding van vragen en opmerkingen die de afgelopen jaren zijn verzameld en om de handleiding weer te laten aansluiten bij de methodiek van de Europese Kaderrichtlijn Water. De inleiding, stofeigenschappen en gedrag, ecotoxiciteit en de stappenschema’s voor het afleiden van risicogrenzen per compartiment zijn aangepast. Het deel over gezondheidskundige risicogrenzen en drinkwater volgt later. De nieuwe handleiding is uitvoerig getoetst en goedgekeurd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Toch zullen er in de praktijk nog aandachtspunten naar voren komen. Als u vragen of opmerkingen heeft over de nieuwe handleiding, dan kunt u die insturen via de helpdesk Risico's van stoffen.

Bedrijven kunnen ook zelf een norm afleiden en deze inbrengen in de procedure om te laten vaststellen. Dit kan ook met een melding via de helpdesk. Zie verder de Procedure vaststelling normen.