Veel mensen hebben een of meer tatoeages. Bij het aanbrengen van een tatoeage of permanente make-up wordt de tatoeage-inkt onder de huid aangebracht. De inkt blijft daar langdurig aanwezig. Daarom moeten de stoffen in tatoeage-inkten veilig zijn.

Inkten zijn complexe mengsels met veel componenten, zoals (azo-)kleurstoffen, pigmenten, zware metalen en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKspolycyclische aromatische koolwaterstoffen ). Inkten bevatten ook conserveermiddelen, vulstoffen, oplosmiddelen en onzuiverheden.

Risico’s

Sommige componenten in inkten kunnen allergische huidreacties geven. Andere componenten hebben andere toxische eigenschappen. Dat kan gaan om huidirritatie, effecten op de voortplanting, kankerverwekkendheid, of er kunnen kankerverwekkende stoffen worden gevormd, bijvoorbeeld onder invloed van licht.
Overgevoeligheidsreacties op de plek van de tatoeage zijn de meest voorkomende gezondheidsklachten. Door bacteriën in de inkt of bij een onhygiënische werkwijze kunnen huidinfecties ontstaan bij het tatoeëren.
Er is relatief weinig bekend over andere negatieve effecten bij personen met een tatoeage. In de wetenschappelijke literatuur wordt tot nog toe geen verhoging in het aantal kankergevallen bij bezitters van tatoeages gerapporteerd.

Wettelijk kader

Europese wetgeving

Er is momenteel nog geen rechtstreekse EUEuropese unie wetgeving voor tatoeagekleurstoffen, maar de voorbereiding daarvan is in een ver gevorderd stadium. Het European Chemicals Agency (ECHAEuropean Chemicals Agency ) heeft het risico van bepaalde stoffen in tatoeage-inkten en permanente make-up beoordeeld. ECHA heeft een voorstel voor een restrictie onder REACHRegistratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemicaliën naar de Europese Commissie gestuurd. De voorgestelde restrictie bevat strenge limieten in tatoeage-inkten voor:

  • Alle stoffen die in Europa geclassificeerd zijn als carcinogeen, mutageen of als sensibiliserend (klassen 1A, 1B en 2) of als huid- of oogirriterend (klassen 1, 1A, 1B, 1C, 2);
  • Stoffen die verboden zijn of gebruiksbeperkingen hebben in de Europese cosmeticawetgeving;
  • Een aantal zware metalen inclusief arseen, cadmium, chroom-6, en lood;
  • Polycyclische aromatische koolwaterstoffen inclusief benzo(a)pyreen;
  • 31 aromatische amines die (mogelijk) kankerverwekkend en/of sensibiliserend zijn;
  • 46 Azokleurstoffen waaruit kankerverwekkende/sensibiliserende aromatische aminen kunnen vrijkomen (geselecteerd o.b.v. marktinventarisatie tatoeagekleurstoffen).

Het ECHA restrictievoorstel is in maart 2019 ingediend bij de Europese Commissie.
Lees meer over REACH autorisatie en restrictie.

Nederlandse wetgeving

In het Warenwetbesluit tatoeagekleurstoffen is sinds 2003 vastgelegd dat tatoeage-inkten steriel moeten zijn en welke stoffen verboden zijn in tatoeage-inkten:

  • de aromatische amines en azokleurstoffen in bijlage I en bijlage II bij het Warenwetbesluit;
  • de stoffen die volgens de Cosmeticaverordening 1223/2009/EGEuropese Gemeenschap verboden zijn voor cosmetische producten;
  • CMR stoffen - in de CLPClassification, Labelling and Packaging Verordening (EG) 1272/2008 ingedeeld als kankerverwekkend, mutageen of vergiftig voor de voortplanting categorie 1A, 1B en 2;
  • conserveermiddelen.

Het voorstel voor de voorgenomen Europese wetgeving omvat meer stofgroepen en houdt een zodoende uitbreiding in ten opzichte van de Warenwet uit 2003.

Overige informatie

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ) controleert met steekproeven bij Nederlandse importeurs en leveranciers of tatoeage-inkten voldoen aan de wettelijke eisen. Als inkten niet voldoen, kan de NVWA een boete opleggen en de partij uit de handel nemen.
In Nederland verleent de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGDGemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst) vergunningen aan tatoeagestudio’s en controleert ook de naleving daarvan.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) voert in opdracht van het NVWA risicobeoordelingen uit voor in tatoeage-inkten aangetroffen toxische stoffen.
Bij het landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid zijn hygiënerichtlijnen te vinden voor tatoeëren en piercen.