De veiligheid van ons voedsel wordt onder andere bepaald door de (ongewenste) aanwezigheid van gevaarlijke stoffen.

Chemische verontreinigingen

Sommige stoffen kunnen van nature aanwezig zijn in ons voedsel (bijvoorbeeld natuurlijke toxinen of zware metalen). Andere stoffen kunnen in het voedsel terechtkomen door menselijk handelen. Dat kunnen procescontaminanten en residuen (resten) van gewasbeschermings- of diergeneesmiddelen zijn, of stoffen die uit verpakkingen komen. Het is niet gewenst dat er hoeveelheden in het voedsel komen die schadelijk zijn voor de gezondheid. Om zicht op mogelijke risico's te krijgen, kan een risicobeoordeling worden gemaakt.

Toegevoegde stoffen

Sommige stoffen worden toegevoegd aan voedingsmiddelen, bijvoorbeeld verrijkte en functionele voedingsmiddelen. Er zijn ook  kruidenpreparaten en voedingssupplementen met vitaminen of mineralen op de markt. Deze zijn in te nemen als aanvulling van de gewone voeding. Van al deze stoffen wordt geclaimd dat ze onze gezondheid verbeteren.

Wetgeving

Er bestaat algemene Europese wetgeving rond voedsel, lees meer via "General food law”.
In Nederland vallen alle eet- en drinkwaren onder de Warenwet. De Warenwet verlangt dat alle op de markt gebrachte producten veilig zijn.
Voor een deel van de stoffen in voedingsmiddelen en voor sommige voedingsmiddelen geldt specifieke, aanvullende wetgeving. De wetgeving stelt ook regels aan producenten en fabrikanten voor het mogen voeren van voedings- en gezondheidsclaims. Deze informatie vindt u via de subpagina's van deze pagina.

Instituten rond voedsel

Wereldwijd

De Codex Alimentarius Commission (Codex) is een organisatie van de Verenigde Naties onder de Food and Agriculture Organization (FAOFood and Agriculture Organization van de Verenigde Naties ) en de World Health Organization (WHOWorld Health Organization ). Er nemen 187 landen en de Europese Unie aan deel. Dit forum ontwikkelt internationale productnormen en richtlijnen voor goede productie van voedsel. Het doel is de internationale volksgezondheid te beschermen en de eerlijkheid van de handel in voedselproducten te bevorderen. De productnormen worden vastgesteld op basis van risicobeoordelingen van de FAO/WHO wetenschappelijke comité's Joint Expert Committee on Food Additives (JECFAJoint Expert Committee on Food Additives of the Food and Agriculture Organization of the United Nations and World Health Organization ) en Joint Meeting on Pesticide Residues (JMPRJoint Meeting on Pesticides Residues ).
Codex productnormen zijn pas bindend als zij in nationale of regionale (zoals Europese) wetgeving worden overgenomen. De World Trade Organization (WTOWorld Trade Organisation ) hanteert de Codex productnormen echter bij handelsconflicten en deze zijn daarom niet vrijblijvend.

Europese instituten

In Europa valt voedselveiligheid onder het Directoraat Generaal Gezondheid en Voedselveiligheid (DGDirectorate-General SANTE) van de Europese Commissie.
De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSAEuropese Autoriteit voor Voedselveiligheid ) adviseert de Europese Commissie over voedselveiligheid.

Nederlandse instituten

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselveiligheid (LNV) onderhoudt een Nederlandse Codex website voor de Nederlandse inbreng in de Codex Alimentarius.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ) onderzoekt en bewaakt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) werkt aan beleidsadvisering en risicobeoordeling van stoffen in voedsel voor onder andere de EFSA, JECFA, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de NVWA.
Het RIKILT (Wageningen University and Research) is gespecialiseerd in het meten van stoffen in voedsel.
De Food-info site (Wageningen Universiteit) geeft informatie over voedsel (productie, ingrediënten en veiligheid).
Het Voedingscentrum informeert over veilig, gezond en bewust eten.