Verrijkte voedingsmiddelen zijn eet- en drinkwaren waaraan voedingsstoffen zijn toegevoegd, die zij van nature niet of minder bevatten. Het gaat om vitaminen en mineralen (microvoedingsstoffen).

Voorbeelden van verrijkte voedingsmiddelen zijn gejodeerd zout, margarine met toegevoegd vitamine A en D en met toegevoegd foliumzuur.  In tegenstelling tot voedingssupplementen hebben verrijkte voedingsmiddelen niet de levering van de toegevoegde stoffen tot hoofddoel. Voedsel wordt verrijkt om de voedingswaarde te verhogen, vanwege marketingoverwegingen of vanwege een gezondheidsclaim. In dat laatste geval behoort het product ook tot de functionele voedingsmiddelen.

Wettelijk kader

Europese wetgeving

Voor de verrijking van voedingsmiddelen geldt Verordening (EGEuropese Gemeenschap ) 1925/2006. Bijlage III van deze verordening omvat de stoffen waarvan het gebruik in voedingsmiddelen is verboden of beperkt, of die nog worden onderzocht.

Nederlandse wetgeving

Deze verordening is in Nederland vastgelegd in het Warenwetbesluit Toevoeging micro-voedingsstoffen aan levensmiddelen.
Daarnaast geldt de Warenwetregeling vrijstelling toevoeging foliumzuur en vitamine D aan levensmiddelen.

Toestemming nodig?

Verrijkte voedingsmiddelen mogen zonder toestemming vooraf op de markt gebracht worden, mits ze veilig zijn. Een uitzondering hierop zijn verrijkte voedingsmiddelen die tevens nieuwe voedingsmiddelen zijn. In dat geval geldt ook de wetgeving voor nieuwe voedingsmiddelen (novel foods).

Veilige én effectieve hoeveelheden

In de bijlagen bij de verordening en het Warenwetbesluit staan de vitaminen en mineralen die mogen worden toegevoegd. Daarvoor gaan minimum- en veilig geachte maximumgehalten gelden, die de Europese Commissie nog moet vaststellen. Tot die tijd geldt nationale wetgeving.
In het Warenwetbesluit is opgenomen dat verrijkte voedingsmiddelen geen hoeveelheden voedingsstoffen mogen bevatten die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid.

De maximumgehalten worden gebaseerd op zogenaamde Tolerable Upper Intake Levels voor vitaminen en mineralen.
De toevoeging van andere stoffen dan vitaminen en mineralen is toegestaan, behalve voor de stoffen die in Bijlage III van verordening (EG) 1925/2006 staan.

Gezondheidsclaim

Een gezondheidsclaim is volgens de warenwet toegestaan, mits de consument niet misleid wordt. De claim moet ook voldoen aan de voorwaarden van Verordening (EG) 1924/2006 rond voedings- en gezondheidsclaims op levensmiddelen. Lees meer over de claimswetgeving via de functionele voedingsmiddelen.

Instituten rond voedsel

In Europa

Het EFSAEuropese Autoriteit voor Voedselveiligheid Panel on dietetic products, nutrition and allergies (NDANutrition, Novel Foods and Food Allergens Panel) adviseert onder meer over Tolerable Upper Intake Levels voor vitaminen en mineralen. Daarnaast beoordeelt dit panel de gezondheidsclaims en de veiligheid van stoffen die aangemeld zijn voor plaatsing op bijlage III van Verordening (EG) 1925/2006.
De adviezen van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding (SCFScientific Committee on Food ) en het NDA Panel in de periode 2000–2005 over Tolerable Upper Intake Levels zijn gebundeld uitgegeven.

Nederlandse instituten

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWANederlandse Voedsel- en Warenautoriteit ) onderzoekt en bewaakt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten. De NVWA ziet daarbij onder andere toe op naleving van het Warenwetbesluit over verrijkte voedingsmiddelen.
Het Voedingscentrum informeert over veilig, gezond en bewust eten. Het Voedingscentrum schenkt daarbij ook aandacht aan vitaminen, mineralen en bioactieve stoffen (stoffen met een biologische of fysiologische activiteit).